Krukowate - nasi jesienni goście

Nr 9-10/2023

Mamy już pełnię jesieni, a do naszego miasta zawitali skrzydlaci jesienni goście. O ptakach migrujących jesienią na zachód lub na południe można by napisać kilka artykułów, ale w tym wydaniu biuletynu skoncentrujemy się na ptakach krukowatych. Jest to dobra okazja, aby Czytelnicy nauczyli się odróżniać te ciekawe gatunki, często wszystkie potocznie określane jako "wrony", a nawet "kruki".

Od razu zaznaczę, że intencjonalnie pominę w tym artykule srokę - znaną z naszych podwórek i parków, oraz sójkę - kolorowego mieszkańca okolicznych lasów. Jak już wyżej zaznaczyłem skupimy się na gatunkach trudniejszych do odróżnienia od siebie, tych czarnych i szaro-czarnych. Proszę, abyście zauważyli również, że tytułowi jesienni goście to hasło bardzo ogólne, ponieważ część z ptaków jakie zobaczycie w swoim otoczeniu przebywa u nas cały rok.

• Wrona siwa - jest to ptak nieco większy od gołębia, ma szary brzuch i grzbiet, natomiast górna część piersi, głowa, skrzydła i ogon są czarne. Nieco zakrzywiony dziób jest stosunkowo masywny, czarny. Sylwetka jest zaokrąglona. Kracze głośno i ochryple. Wrony siwe zobaczymy u nas cały rok, w zasadzie w całym mieście (są naszym gatunkiem lęgowym). Podczas jesieni dołączą do nich wrony migrujące, a co ciekawe strefa nadmorska ma intensywniejsze przeloty wron niż reszta Polski.
• Czarnowron - charakterystyka wyglądu jest niemal identyczna jak u wrony siwej, z tym że cały ptak jest czarny z zielonkawym połyskiem piór. Aby nie pomylić go z gawronem należy zwrócić uwagę na cechy charakterystyczne dla wrony siwej (poza kolorem oczywiście). Jest to gatunek, który w zachodniej Polsce ma swoje wschodnie granice zasięgu, a więc zobaczymy go u nas sporadycznie. Na szczęście w świnoujskim Parku Zdrojowym jest przynajmniej jeden - zachęcam do "polowania" z aparatem fotograficznym - to test na odróżnianie krukowatych dla bardziej ambitnych.
• Gawron - zbliżony wielkością do wrony, ale wyraźnie od niej smuklejszy. Upierzenie całkowicie czarne z metalicznym, fioletowawym połyskiem. Ptaki młodociane mają nasadą dzioba porośniętą piórami, a dojrzałe w tym miejscu mają gołą skórę. Dziób jest wyraźnie smuklejszy niż u innych krukowatych. Kracze mniej "ostro" niż wrona. W naszych okolicach gawrony nie mają swoich kolonii lęgowych i w zasadzie widywać je będziemy tylko podczas jesiennych wędrówek, podczas zimowania, aż do początku wiosny. Na pewno zobaczymy je w dużych stadach z innymi krukowatymi, albo w mniejszych grupkach tylko własnego gatunku.
• Kawka - jest to ptak wielkości gołębia i najmniejszy z krukowatych. Ma generalnie czarne upierzenie, a boki szyi, głowy i karku są łupkowoszare. Głowa jest wyraźnie ciemniejsza. Mogą trafić się osobniki podgatunku, który ma na bokach szyi białe plamy. Odzywa się charakterystycznym "ka".
  Kawka, podobnie jak wrona siwa, jest naszym mieszkańcem - zakłada gniazda w otworach wentylacyjnych budynków. Podczas wędrówek przylatują do nas bardzo duże stada ptaków ze wschodu i północy.
• Kruk - duży ptak, porównywalny z myszołowem, symbol ptaków krukowatych. Jest cały czarny z metalicznym połyskiem piór. Jego sylwetka jest wyraźnie masywna, z dużym dziobem (pod nim czasem widać "brodę" z dłuższych piór), podczas lotu robi wrażenie swoją sylwetką, a cechą odróżniającą jest klinowato zakończony ogon. Odzywa się donośnym "kru". W naszym zestawieniu jest to wyjątek, ponieważ jest generalnie gatunkiem osiadłym, a jego pary budują duże gniazda w okolicznych lasach. Można jednak zobaczyć małe zgrupowania ptaków młodych - nie zobaczymy ich oczywiście na ulicach, skwerach i plaży, jak wyżej opisane, ale wypatrujcie ich podczas wycieczki do lasu.

Mam nadzieję, że teraz znacznie łatwiej będzie Wam rozpoznawać ptaki krukowate, a okazji na pewno będziecie mieli mnóstwo podczas jesiennych spacerów.