## Ptaki mokradeł

**Artykuł ten jest kontynuacją cyklu, w którym poznajemy ptaki zamieszkujące różne siedliska. W Kocim Głosie 7-8/2022 czytać mogliście o tym jakie mamy "Ptaki miejskich podwórek", a w numerze 3-4/2023 poznaliście "Ptasie siedliska w zieleni miejskiej". Dzisiaj po raz pierwszy wyjdziemy poza teren miejski i na przykładzie leśnych rozlewisk na tzw. "worku" - przy pasie granicznym na przedłużeniu ul. Rycerskiej, za strzelnicą wojskową w Świnoujściu - przyjrzymy się ptakom mokrade**ł.

Terenów mokradłowych, a więc łączących cechy środowiska wodnego i lądowego, znajdziemy w okolicy Świnoujścia całkiem sporo. Chyba sztandarowym obszarem będzie Karsiborska Kępa z rozległymi obszarami podmokłych łąk, pastwisk i szuwarów - świat unikatowych gatunków ptaków i roślinności. Także stare lasy wyspy Uznam, daleko na południe od centrum miasta bogate są w obniżenia, w których przez większość roku nie brakuje wody - rosną tam olsy i szuwary. My jednak wybierzemy się w miejsce o wiele dostępniejsze dla przeciętnego mieszkańca miasta, gdzie łatwo dotrzeć spacerem lub na rowerze.

Aby dobrze przygotować się do obserwacji przyrody (nie tylko w siedlisku dziś omawianym) wskazane jest wyposażyć się w lornetkę o powiększeniu co najmniej 7x, a posiadanie prostego atlasu ptaków także pomoże. Do samej wyprawy należy przygotować się jak do każdej innej wycieczki pieszej czy rowerowej, przy czym warto założyć na siebie strój w stonowanych kolorach, aby nie odstraszać ptaków. Na miejscu poruszamy się spokojnie i staramy zachować ciszę.

Środowisko takie jak tu omawiane to dom głównie dla ptaków blaszkodziobych, takich jak kaczki czy łabędzie. Poznajmy kilka z nich.

* **Krzyżówka** - nasza najbardziej rozpoznawalna kaczka. Znamy ją z parków czy plaż. Na miejscu naszych obserwacji odnajduje spokojne miejsce lęgowe i naturalne żerowisko. Gniazdo lokalizuje pośród roślinności wodnej lub nabrzeżnej, ale zdarza się że wybiera dziuple w drzewach. Po wykluciu młode po prostu wyskakują na ściółkę pod drzewem. Pokarmu szuka na powierzchni wody, a jest nim roślinność wodna lub drobne bezkręgowce wodne.

* **Krakwa** - kaczka podobna do krzyżówki, ale znacznie mniej liczna. Podobnie jak krzyżówka na teren lęgowy wybiera środowisko związane ze zbiornikami wodnymi różnego rodzaju. Gniazdo buduje w roślinności nad brzegiem wód, w szuwarach czy zakrzaczeniach. Żywi się podobnie jak krzyżówka. 

* **Gągoł** - w Polsce gniazduje tylko na północy i zachodzie kraju wybierając różnego rodzaju zbiorniki wodne i mokradła. W przeciwieństwie do innych kaczek na miejsce założenia gniazda wybiera tylko dziuplaste drzewa w pobliżu wody. Korzysta także ze specjalnych budek lęgowych wywieszonych w tym celu przez człowieka. Jego pokarmem są przede wszystkim drobne bezkręgowce - mięczaki, skorupiaki, owady. Zbiera je nurkując.

* **Cyraneczka** - jest naszą najmniejszą dziką kaczką. Gniazduje w gęstej roślinności terenów mokradłowych, czasami nawet na małych oczkach wodnych. Gniazdo chowa na brzegach zbiorników w roślinności szuwarów, w trawach lub innej gęstej roślinności. Żywi się drobnymi bezkręgowcami na mulistych płyciznach.

* **Łabędź niemy** - chyba dobrze znany każdemu z nas z plaży, parków czy kanałów portowych. Tutaj ma spokojne miejsce na założenie gniazda, a jest ono imponującą konstrukcją z gałęzi i roślinności wodnej. Para łabędzi jest bardzo terytorialna i przegania ze swojego rewiru inne duże ptaki wodne. Żywi się głównie roślinnością wodną, ale również drobnymi bezkręgowcami.

* **Gęgawa** - jest to duża dzika gęś, która by założyć gniazdo wybiera szuwary, gęsto porośnięte mokradła, czasem podmokłe łąki. Gniazdo może zlokalizować w różnych częściach takich biotopów budując je z gałęzi i roślinności wodnej. Żeruje na obszarach trawiastych.

Zobaczymy tutaj także ptaki, które przylatują tylko żerować lub ich miejsce lęgowe pośrednio związane jest z wodą.

* **Czapla siwa i czapla biała** - ich miejsca gniazdowania, czyli kolonie lęgowe na drzewach i w trzcinowiskach, zdecydowanie związane są z wodami. W miejscu naszej wycieczki ptaki te zobaczymy jednak jako gości przylatujących tylko aby się pożywić. W ich diecie znajdują się drobne ryby, płazy oraz skorupiaki czy owady. Żerują brodząc w płyciznach.

* **Pliszka siwa** - choć jej siedliska lęgowe są bardzo zróżnicowane to nie stroni od obrzeży różnego rodzaju wód. Intensywnie lata i biega w poszukiwaniu owadów, którymi się żywi. Gniazda zakłada w skarpach, stertach kamieni, pod korzeniami drzew, w pniach lub norach nad wodą.

Na obrzeżach rozlewiska zobaczymy przy okazji także inne gatunki, które zamieszkują sąsiednie środowisko - w tym przypadku leśne. Będą to, znane z naszego cyklu artykułów, m.in. sikory, kowaliki, dzięcioły, kosy, zięby. Nad tym terenem często przelatują także kruki, myszołowy, kanie czy nawet bieliki.

*Mamy nadzieję, że ten artykuł zachęcił Was do wyjścia poza przestrzeń miasta i podpatrywania okolicznej przyrody. Powodzenia w terenie!*